Bedenkingen bij Pukkelpop

Wat zich met Pukkelpop heeft afgespeeld is natuurlijk een menselijk drama en meer van dat, maar bij mij brengt dit toch een aantal interessante bedenkingen naar boven.

We weten inmiddels wel dat festivals een geometrisch veiligheidsrisico vormen wanneer je héél veel mensen in een beperkte ruimte samendrukt. De Duitse Love Parade was daar een duidelijke herinnering aan. Maar is dat omwille van het festival? Massabijeenkomsten zijn geen recent gegeven, in het pre-televisietijderk had je charismatische politici die tienduizenden in sportpaleizen ramden voor zes uur non-stop opzweperij. Was dat een andere tijd? Nou, het is heus niet dat een tijdperk beter te controleren viel omdat iedereen heupjurken en driedelige kostuums droeg.

Het bestaat vandaag ook nog altijd overal buiten Europa (vreemd genoeg niet meer binnen Europa), denken we aan de Nashi jongerenkampen in Rusland. Is dat een andere context? Op bijeenkomsten geïnspireerd door een hoger doel vallen geen doden? Het is toevallig die tijd van het jaar, dus kijken we eens naar het grootste ‘festival’ ter wereld, de Hajj. Klik.

Inderdaad. En als je het mij vraagt, is het enkel omdat katholieken niet rond de paus moeten spiralen dat de Wereldjongerendagen nog niet tot incidenten hebben geleid. Wij voelen ons heus niet beter, het is simpelweg de aard van het beestje, dat heeft niet zo veel met het volk te maken als men zou denken.

Nu, als we festivals zoals Pukkelpop op een lijn gaan zetten met dergelijke massabijeenkomsten, en dat moet kunnen, dan bekruipt mij een prangende vraag:

Wat wordt hier aanbeden en is het dit massavertoon waard?

Woodstock wordt nog altijd beschouwd als het muziekfestival dat de geboorte van Pukkelpop (et al) heeft ingeluid. Al was het niet het eerste muziekfestival, het was wel het eerste megafestival. Maar Woodstock wist voor het half miljoen aanwezigen te compenseren door een ordedienst van 10.000 (!) agenten, een gigantische steppe en genoeg psychedelische middelen om iedereen in toom te houden. (Plus ook daar een aantal doden overigens.)

Maar dat is niet het hele verhaal. Woodstock had een ziel, het was een antipolitieke politieke bijeenkomst. Net zoals sterven op de Hajj je een garantie op hemelen biedt en de Egyptische betogers van 2011 bereid zijn voor het hoge goed te sterven, zo waren ook de aanwezigen op dit festival een genre van bloedserieus. Er hoeft geen duidelijke boodschap achter te zitten, gewoon de wil tot verandering is genoeg. Mijn moeder, die destijds zelf tot de hippiebeweging behoorde, verzekert mij altijd dat vrijwel niemand wist waarvoor ze aan het protesteren waren, maar protesteren deden ze! Er zat gewoon ‘ziel’ achter. (Wat ook mijn reserveringen bij de Egyptische ‘revolutie’ verklaart, maar dat terzijde.)

Dus, Pukkelpop, waar staan jullie voor? Dionysos? Dat is thans de meest positieve verklaring die ik mij kan bedenken. Maar dat is ook waarom een dergelijk massavertoon mij zo potsierlijk overkomt. Doordrongen van commercie, een dociele houding en zonder eender wat te promoten dan een ontregelde muziekindustrie. Drie dagen verloren energie. De minst positieve verklaring die ik mij kan bedenken is dat het de herverkiezing van een corrupte zak als Chokri garandeert in een groot spektakel van massamanipulatie. Republikeins presidentskandidate Bachmann werd bekritiseerd voor 6.000 gratis festivaltickets uit te delen om haar overwinning in de recente Iowa peilingen te verzekeren, een nietszeggende politicus als Chokri doet dit in het tienvoud. Zoek ik het te ver? Klik hier maar eens voor zijn laatste verkiezingsaffiche.

Mijn vraag is dus wat het nut is van een massaspektakel zonder nut, maar verder met dezelfde eigenschappen en risico’s. Men betreurt de doden tijdens de Hajj of tijdens een revolutie niet, men viert ze, het hoort erbij. Maar wat voor eer vallen de doden op een festival als Pukkelpop te beurt?

Begrijp me niet verkeerd, ik gun elk beestje zijn pleziertje en ik heb met de slachtoffers te doen. Maar zetten we alle massabijeenkomsten op een rij en aanvaarden wij dat het risico op doden inherent aan het fenomeen is, dan geven festivals zoals Pukkelpop vooral blijk van een hedonistisch, post-ideologisch nihilisme. Geen ziel, geen kreet tot verandering, geen hoop. Een doodgeboren massavertoon, een danse macabre, ook zonder eigenlijke slachtoffers.

Thans denk ik dat wij hier in Europa best wel wat goede redenen hebben waar 60.000 man zich voor zouden mogen engageren.

4 gedachtes over “Bedenkingen bij Pukkelpop

  1. Pingback: Bedenkingen bij Pukkelpop | De Geur van de Roos - Thierry Vanroy

  2. Oh, maar ik zeg niet dat het hun schuld was of dat er iets aan te doen was. Ik zeg juist dat rampen en massaspektakels hand in hand gaan, en dat dit iets zegt over waar in deze regio nog massaspektakels voor georganiseerd worden. En vooral, waar niet voor dus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s